به گزارش روابط عمومی دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران، فرا رسیدن بیست و چهارم آبان ماه، که به مناسبت بزرگداشت آیت الله سید محمدحسین طباطبایی، به عنوان روز ملی کتاب، کتابخوانی و کتابدار نامگذاری شده، فرصتی است تا جامعه علمی کشور بار دیگر بر محوریت کتاب و فرهنگ مکتوب در توسعه دانش و تمدن تأکید ورزد. این روز، یادآور این حقیقت است که کتاب، به عنوان نخستین و ماندگارترین رسانه انتقال دانش، ستون فقرات آموزش عالی محسوب میشود و تمام تلاشها در جهت ترویج فرهنگ مطالعه، باید از این کانون آغاز گردد.
محور اول: کتابخانه مرکزی دانشگاه؛ قلب تپنده پژوهش و ترویج فرهنگ مطالعه
کتابخانههای مرکزی دانشگاهها، فارغ از هرگونه تحول تکنولوژیک، همواره به عنوان نهاد اصلی پشتیبان فرآیندهای آموزشی و پژوهشی باقی ماندهاند. در محیط آکادمیک، تجربه لمس، ورق زدن، و تعامل مستقیم با منابع چاپی، نقشی حیاتی در تعمیق یادگیری و تقویت تمرکز دانشجو ایفا میکند. این کتابخانهها محلی هستند که دانشجویان در آنها نه تنها به دنبال پاسخ، بلکه در مسیر پرسشگری نظاممند هدایت میشوند.
برنامههای ویژه این روز، با هدف جلب توجه بیشتر دانشجویان به اهمیت کتابخانههای دانشگاهی طراحی شده است. این فعالیتها شامل برگزاری نشستهای معرفی مجموعههای نایاب، کارگاههای فنون استخراج داده از کتب مرجع، و فراهم آوردن فضاهای مطالعاتی متمرکز است. هدف اصلی، تبدیل کتابخانه از یک فضای صرفاً امانتمحور به یک کانون فعال فکری است که به صورت مستمر برای ترویج فرهنگ مطالعه تلاش میکند تا دانشجو به مطالعه به عنوان یک سبک زندگی بنگرد، نه یک تکلیف درسی.
محور دوم: جایگاه منابع مکتوب در عصر اطلاعات و چالشهای نوین
اگرچه امروزه منابع دیجیتال و پایگاههای داده الکترونیکی به ابزارهای ضروری تبدیل شدهاند و دسترسی به دانش را جهانی ساختهاند، اما نمیتوان اهمیت منابع چاپی را در فرایند آموزش عالی نادیده گرفت. مطالعه عمیق متون تخصصی، که اغلب نیازمند تمرکز بدون حواسپرتی است، همچنان در بستر کتابهای فیزیکی به بهترین شکل صورت میپذیرد. پژوهشهای معتبر نشان میدهند که پردازش معنایی و حافظه بلندمدت هنگام مطالعه مکتوب، کارایی بالاتری دارد، به ویژه در رشتههایی که نیازمند تحلیل دقیق ساختارها و جزئیات بصری هستند.
در این میان، وظیفه کتابخانهها، ایجاد یک توازن هوشمندانه است؛ توازنی که در آن، غنای مجموعههای چاپی حفظ شده و همزمان، مسیر دسترسی به منابع الکترونیکی نیز هموار گردد تا دانشجویان بتوانند بر اساس نوع نیاز پژوهشی خود، ابزار مناسب را انتخاب کنند.
محور سوم: نقش کتابدار؛ از متصدی اسناد تا مربی پژوهش
محوریترین عنصر در بقا و شکوفایی کتابخانهها، نیروی انسانی متخصص آن است. نقش کتابدار در سالهای اخیر دچار تحولی بنیادین شده است. کتابدار دیگر صرفاً متصدی حفظ و امانت کتاب نیست؛ بلکه به عنوان یک کارشناس مدیریت اطلاعات، راهنمای اصلی پژوهشگران جوان محسوب میشود.
کتابداران با تسلط بر تکنیکهای بازیابی اطلاعات، به دانشجویان میآموزند که چگونه در میان حجم عظیم دادههای موجود، به منابع معتبر و دست اول دست یابند. آموزش شیوههای جستجوی مؤثر در کاتالوگها، آشنایی با استانداردهای ارجاعدهی، و تبیین اهمیت پرهیز از سرقت علمی، از جمله وظایف حیاتی است که مستقیماً بر کیفیت خروجیهای علمی دانشگاهها تأثیر میگذارد. ارتقاء دانش و تخصص نقش کتابدار در این بستر، ضامن موفقیت برنامههای دانشگاه در راستای ترویج فرهنگ مطالعه و پژوهش خواهد بود. تقدیر از این قشر زحمتکش، در حقیقت تقدیر از نظم فکری و سازوکار هدایت علم در جامعه است.
در پایان، روابط عمومی دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران، با گرامیداشت روز ملی کتاب، کتابخوانی و کتابدار، صمیمانهترین تبریکات خود را به تمامی نهادهای علمی، فرهنگی، هنری، کتابداران عزیز و تمامی دانشگاهیان و اهالی قلم کشور ابلاغ مینماید. امید است که با همافزایی در مسیر ترویج فرهنگ مطالعه، شاهد ارتقاء مستمر دانش و تعالی فکری در جامعه باشیم.
تهیه و تنظیم خبر: محمدرضا احدی