بهگزارش روابطعمومی دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران، فرا رسیدن ۱۲ آذر، روز قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و روز جهانی معلولان، فرصتی برای بازخوانی بخشی از مهمترین ارزشهایی است که جامعه ایرانی بر پایه آنها استوار شده است؛ ارزشهایی همچون عدالت، تکریم کرامت انسانی، رفع تبعیض و حمایت از حقوق گروههای مختلف اجتماعی. این دو مناسبت اگرچه در ظاهر مستقل از یکدیگرند، اما از حیث مفهوم، ریشه در مبانی مشترکی دارند که محور آنها «حقمداری» و «رعایت حقوق شهروندی» است؛ مسائلی که امروز هر جامعه پویا و آیندهنگر ناگزیر از توجه جدی به آنهاست.
در چنین روزی، ضرورت بازاندیشی در نقش قانون اساسی بهعنوان «میثاق ملی» بیش از پیش احساس میشود؛ میثاقی که پایههای همزیستی، نظم اجتماعی، استقلال، آزادی و عدالت را تعریف و مسیر حرکت کشور را تعیین کرده است. قانون اساسی تنها مجموعهای از قوانین نیست، بلکه تصویری از آرمانهای ملت ایران در قالب حقوق و تکالیف متقابل دولت و مردم است. از این منظر، ۱۲ آذر هرسال یادآور این حقیقت است که تفسیر، آموزش و اجرای دقیق اصول قانون اساسی، یکی از مهمترین وظایف نهادهای فرهنگی، علمی، آموزشی و مدنی کشور به شمار میرود.
در کنار این مناسبت ملی، روز جهانی معلولان که هرساله در سوم دسامبر از سوی سازمان ملل متحد گرامی داشته میشود، فرصتی ارزشمند برای تأمل در شرایط، ظرفیتها و چالشهای افراد دارای معلولیت است؛ جامعهای که بخش مهمی از سرمایههای انسانی کشور را تشکیل میدهد. این روز تنها یادآور مشکلات افراد دارای معلولیت نیست؛ بلکه یادآور تواناییها، نقشآفرینیها، خلاقیتها و نیازهای واقعی آنان برای مشارکت برابر در جامعه است. این نگاه، ایرانِ امروز را نیز مخاطب قرار میدهد؛ کشوری که سالهاست برنامههای متعددی برای بهبود شرایط زندگی افراد دارای معلولیت تدوین کرده اما هنوز مسیر طولانی برای رسیدن به دسترسپذیری کامل و عدالت پایدار پیش رو دارد.
پیوند مفهومی میان این دو مناسبت از آن جهت اهمیت دارد که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در اصلهای متعددی بر رفع تبعیضات ناروا، تأمین عدالت اجتماعی، حمایت از حقوق همه اقشار جامعه و ایجاد فرصتهای برابر تأکید کرده است. این اصول، ستونهایی حقوقی هستند که میتوانند مبنای توسعه سیاستهایی مؤثر در حوزه معلولیت قرار گیرند. بازخوانی این اصول میتواند یادآوری جدی برای همه دستگاهها باشد که مسئولیت دارند با اقدامهای هدفمند، زمینه حضور فعال افراد دارای معلولیت را در تمامی عرصههای آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و حرفهای فراهم کنند.
در این میان، دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران نیز بهعنوان یکی از مراکز آموزشی شناختهشده در حوزه آموزش مهارتی، فرهنگی و هنری، بر این باور است که نقش دانشگاه تنها انتقال دانش نیست؛ بلکه ایجاد آگاهیهای اجتماعی و ترویج فرهنگ قانونمداری و احترام به حقوق شهروندی نیز بخشی از مأموریت آن به شمار میرود. این دانشگاه که در منطقه فرهنگ تهران واقع شده و سالهاست در مسیر ارتقای مهارتآموزی و تربیت نیروهای کارآزموده فعالیت میکند، تلاش دارد نگاه مسئولانهتری نسبت به موضوعات اجتماعی از جمله حقوق افراد دارای معلولیت در فضای دانشگاهی نهادینه کند.
در همین راستا، دانشگاه واحد ۳۰ تهران علاوه بر فعالیتهای علمی و آموزشی، همواره بر ترویج ارزشهایی همچون احترام متقابل، رعایت عدالت آموزشی، تقویت روحیه مشارکت اجتماعی و حمایت از دانشجویان در شرایط مختلف تأکید داشته است. این مجموعه معتقد است که تحقق عدالت آموزشی، تنها با ایجاد فضاهای دربرگیرندهتر و متناسبسازی خدمات آموزشی برای همه اقشار—شامل افراد دارای معلولیت—ممکن خواهد بود.
۱۲ آذر از این دیدگاه نهتنها «روز قانون»، بلکه «روز مسئولیت» است؛ روزی برای اینکه یادآوری کنیم قانون زمانی معنا مییابد که در عمل اجرا، تفسیر و تجربه شود. هر اندازه جامعه دانشگاهی، فرهنگی و مدیریتی کشور در مسیر ترویج قانونمداری، آموزش حقوق شهروندی و تقویت آگاهی نسل جوان گام بردارد، اثرات آن در آینده کشور نمایانتر خواهد شد. دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران در همین چارچوب باور دارد که پرداختن به موضوعاتی مانند عدالت اجتماعی و حقوق افراد دارای معلولیت، بخشی از رسالت فرهنگی و اخلاقی نهاد دانشگاه است.
از سوی دیگر، پرداختن به حقوق افراد دارای معلولیت نباید به یک روز در سال محدود شود. روز جهانی معلولان صرفاً یک یادآوری است تا همه نهادهای آموزشی و فرهنگی توجه داشته باشند که تحقق عدالت اجتماعی بدون برنامهریزی، مشارکت و نگاه انسانی ممکن نیست. ایجاد فضاهای دسترسپذیر، مناسبسازی محیطهای آموزشی، بهبود کیفیت خدمات، ارائه امکانات متناسب، و تقویت مدیریت فراگیر از جمله اقداماتی است که میتواند بستر حضور پُررنگ افراد دارای معلولیت را در جامعه تضمین کند.
در نهایت، ۱۲ آذر فرصتی است تا بار دیگر تأکید کنیم که قانون اساسی، با همه ظرفیتها و اصول مترقی خود، میتواند راهنمایی برای ساخت آیندهای عادلانهتر باشد؛ آیندهای که در آن هیچ شهروندی به دلیل شرایط جسمی یا اجتماعی از حق مشارکت، فعالیت، آموزش و نقشآفرینی محروم نماند.
روابطعمومی دانشگاه فرهنگ و هنر واحد ۳۰ تهران بر این باور است که احترام به قانون، تکریم انسان و حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، سه رکن همپیوند هستند که میتوانند جامعهای پویا، آگاه و برابر را شکل دهند.
تهیه و تنظیم خبر:
محمدرضا احدی